REACH nadert kritische datum

U bevindt zich hier:

Metaalbewerkingsvloeistoffen zijn nog altijd onmisbaar in de verspaning. De wet- en regelgeving verandert de laatste jaren snel, door toedoen van onder andere REACH en de introductie van wereldwijde regels voor etikettering van chemische stoffen. Wat is nu wel toegestaan en wat niet?

Nieuwe etiketteringsregels waarschuwen duidelijker voor boorzuur en formaldehyde

De Europese REACH-wetgeving speelt al sinds 2006. Juni 2018 is hierin een belangrijke datum. Voor die tijd moeten fabrikanten of importeurs van chemische stoffen hun stoffen registreren. Registratie betekent dat ze de stof gaan testen op gevaar voor mens en milieu. De kosten hiervan worden betaald door de producent of importeur. Deze kosten kunnen behoorlijk in de papieren lopen. Verwacht wordt dat stoffen waarvoor de markt te klein is om deze kosten te rechtvaardigen, zullen verdwijnen. Stoffen die op 1 juni van dit jaar niet zijn geregistreerd, mogen vanaf die dag niet meer geproduceerd worden. Bestaande voorraden mogen dan wel nog verkocht en gebruikt worden.

Begin tijdig met testen

Koelsmeermiddelen zijn dikwijls het stiefkindje in de verspaning. Bedrijven veranderen amper van middel. De veranderingen die er staan aan te komen zijn een goede reden om andere koelsmeermiddelen te testen. Want zo’n test duurt al gauw 3 tot 6 maanden en dan kan de uitkomst zijn dat een vloeistof om welke reden dan ook niet geschikt is. Dan begint men opnieuw. En als je dan gaat testen, vergelijk eens meerdere producten van verschillende leveranciers. Koelsmeermiddelen hebben immers ook invloed op het proces.

Boorzuur en formaldehyde

De uitvoeringsorganisatie voor REACH, het Europees Chemie Agentschap ECHA, heeft twee veel voorkomende stoffen in metaalbewerkingsvloeistoffen aangeduid als schadelijk voor de gezondheid. Formeel heet het dat ze zijn toegevoegd aan de lijst stoffen die als ‘substances of very high concern’ worden aangeduid. Door de stoffen op deze lijst te zetten, wil het agentschap het gebruik ervan beperken en tegelijkertijd de fabrikanten ervan aanzetten om alternatieven te ontwikkelen. De eerste stof is boorzuur in een concentratie hoger dan 5,5% (meestal is dat net de grens in koelsmeermiddelen). Boorzuur in een hogere concentratie levert volgens REACH een gezondheidsrisico voor de vrouw en het ongeboren kind op. Formaldehyde donoren zijn de tweede stof die aan de lijst is toegevoegd. Formaldehyde is ingedeeld als mogelijk kankerverwekkend. Betekent dit dat boorzuur en formaldehyde donoren binnenkort verboden worden? Nee. Deze blijven toegestaan in de metaalbewerkingsvloeistoffen. Daarbij is het wel afwachten of alle fabrikanten de stoffen uiterlijk 1 juni van dit jaar geregistreerd hebben.

Waarschuwingsetiketten

Er is echter nog een tweede wetgeving waar de metaalindustrie mee te maken heeft: CLP (Classification and Labelling) en GHS (Global Harmonisation System). Dit zijn wereldwijde afspraken over het gebruik van etiketteringen van chemische stoffen. Omdat boorzuur en formaldehyde donoren op de lijst met very high concern staan, moeten de verpakkingen vanaf 1 december 2018 hiervoor waarschuwen met de nieuwe symbolen. Ook op de veiligheidsdocumenten moet dit gebeuren. Omdat formaldehyde als in potentie kankerverwekkend classificatie 2 is aangeduid, geldt hier een zwaarder waarschuwingssymbool voor.

Voorbeeld: waarschuwingssymbolen

Geen verbod, wel alternatieven

Boorzuur en formaldehyde worden dus (vooralsnog) niet verboden in Nederland (in Frankrijk bestaat er overigens wel al enkele jaren een verbod). Toch hebben bijna alle fabrikanten van koelsmeermiddelen nieuwe producten ontwikkeld waarin ze deze twee stoffen door andere vervangen. Dat doen ze mede omdat (grotere) bedrijven in de metaalindustrie af willen van de boorzuur en formaldehyde in de vloeistoffen waarmee hun medewerkers werken. Ze plaatsen de werkomstandigheden voor hun medewerkers bovenaan de agenda. Verwacht wordt dan ook dat steeds meer bedrijven op deze alternatieven gaan overschakelen. Daarmee bereikt het Europees agentschap precies het doel wat men beoogt: namelijk de ontwikkeling en het gebruik van biocidevrije metaalbewerkingsvloeistoffen stimuleren.

Veel informatie over koelsmeermiddelen vind je op de website van de Duitse branchevereniging Verband Schmierstoffe-Industrie

Bron: Made-in Europe

Aantal keer bekeken 86